Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitimi Programı

Zihinsel yetersizliği olan bireyler için; bireyin zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki sınırlılıklarını dikkate alarak "bağımsız yaşam sürdürebilmelerini" hedefler.

1. Programın Temel Alanları ve Modülleri

Eğitim, bireyin günlük hayatta kimseye bağımlı kalmadan yaşamasını sağlayacak becerilere odaklanılır:

• Öz Bakım Becerileri: El yıkama , tuvalet eğitimleri, giyinme-soyunma, yemek yeme ve kişisel temizlik.
• Toplumsal Yaşam Becerileri: Alışveriş yapma, toplu taşıma araçlarını kullanma, trafik kurallarına uyma ve nezaket kuralları.
• Dil ve Konuşma Becerileri: Alıcı ve ifade edici dil gelişimi, kendini ifade etme ve basit talimatları yerine getirme.
• Akademik Beceriler: Okuma - yazma hazırlık, temel okuma-yazma, temel matematik (sayılar, paraları tanıma, zaman kavramı
• Psikomotor Beceriler: Büyük ve küçük kas gelişimi, el- göz koordinasyonu, denge çalışmaları.

2. Engel Seviyelerine Göre Program Farklılıkları

Zihinsel yetersizlik derecesi, programın ağırlık merkezini belirler

1. Hafif Düzey: Temel akademik beceriler (okuma-yazma, matematik) ve mesleki eğitime hazırlık.
2. Orta Düzey: Temel öz bakım, günlük yaşam becerileri ve basit düzeyde iletişim.
3. Ağır/Çok Ağır: Temel yaşamsal beceriler, duyusal uyaranlara tepki verme ve işaretle iletişim.

3. Eğitimde Kullanılan Teknik ve Yöntemler

Bilginin kalıcı olması için özel teknikler uygulanır.

• Beceri Analizi:Karmaşık bir becerinin(örneğin diş fırçalama) çok küçük ve basit basamaklara ayrılarak sırayla öğretilir.
• İpucu Sunma ve Geri Çekme: Bireye önce fiziksel yardım yapılması, sonra bu yardımın sözel ipucuna, en son ise tamamen bağımsızlığa dönüştürülür.
• Pekiştirme: Doğru davranışların hemen ardından öğrencinin sevdiği bir ödülle ödüllendirilir.
• Fiziksel Yapılandırma: Sınıfın ve materyallerin dikkat dağıtmayacak şekilde, net sınırlarla düzenlenir.

4. Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP)

Her bireyin öğrenme hızı farklıdır. Bu nedenle:

1. Bireyin eğitsel tanısı konur.
2. Mevcut performans düzeyi belirlenir.
3. Kısa ve uzun dönemli hedefler konur.
4. Gelişim düzenli olarak kayıt altına alınır.

Aile Katılımının Rolü

Zihinsel yetersizliği olan birey, okulda öğrendiğin beceriyi evde tekrar etmezse "genelleme" yapamaz ve beceriyi unutur. Programın başarısı, ailenin eğitim sürecine dahil edilmesine ve evde aynı yöntemlerin uygulanmasına bağlıdır.